Rekrutacja na studia w Polsce odbywa się przede wszystkim online. Kandydat zakłada konto w systemie IRK lub innym systemie uczelni, wybiera kierunek, uzupełnia dane, wnosi opłatę, sprawdza wynik kwalifikacji, a po zakwalifikowaniu składa wymagane dokumenty. Terminy i szczegóły mogą różnić się między uczelniami, dlatego zawsze sprawdzaj harmonogram konkretnego kierunku.

Jak wygląda rekrutacja na studia krok po kroku?

Proces obejmuje kilka etapów. Dotyczy to zarówno studiów I stopnia i jednolitych studiów magisterskich, jak i – po pewnych modyfikacjach – studiów II stopnia. Poniższa kolejność jest typowa, ale nazwy zakładek, wysokość opłat i terminy ustala każda uczelnia samodzielnie.

  1. Załóż konto w systemie rekrutacyjnym – wejdź na stronę wybranej uczelni, otwórz zakładkę rekrutacyjną i aktywuj konto za pomocą adresu e-mail.
  2. Uzupełnij formularze – wpisz dane osobowe, kontaktowe oraz informacje o wykształceniu i wynikach egzaminów.
  3. Wybierz kierunek lub kierunki – sprawdź rodzaj studiów, tryb kształcenia, zasady kwalifikacji i harmonogram.
  4. Wnieś opłatę rekrutacyjną – opłata musi zostać zaksięgowana w terminie wskazanym przez uczelnię.
  5. Weź udział w kwalifikacji – na wybranych kierunkach może obejmować egzamin, rozmowę lub dodatkową ocenę dokumentów.
  6. Sprawdź wynik – informacja pojawi się na koncie kandydata jako zakwalifikowany, lista rezerwowa albo niezakwalifikowany.
  7. Złóż dokumenty – osoba zakwalifikowana musi dostarczyć wymagane dokumenty w określonym miejscu i terminie.

Najważniejsze etapy można uporządkować w ten sposób:

Etap Co robi kandydat? Kiedy?
Rejestracja Zakłada konto, uzupełnia dane i wybiera kierunek. W terminie rejestracji na dany kierunek.
Opłata Wykonuje przelew i sprawdza jego zaksięgowanie. Najpóźniej zgodnie z harmonogramem uczelni.
Kwalifikacja Przystępuje do egzaminu lub rozmowy, jeśli są wymagane. W terminie podanym w systemie.
Wyniki Loguje się na konto i sprawdza status. W dniu ogłoszenia wyników.
Dokumenty Składa podpisane formularze i wymagane załączniki. W krótkim terminie wskazanym przez komisję.

Jak działa system IRK?

IRK, czyli Internetowa Rejestracja Kandydatów, służy do prowadzenia większości formalności. Nie istnieje jednak jeden ogólnopolski system. Każda uczelnia może korzystać z własnej wersji IRK albo z innego systemu rekrutacyjnego, dlatego układ formularzy i sposób wykonywania poszczególnych czynności mogą się różnić.

Po założeniu konta kandydat zwykle podaje dane zgodne z dokumentem tożsamości, adres e-mail, numer telefonu, adres korespondencyjny oraz informacje o ukończonej szkole. Na koncie znajdują się także zgłoszenia rekrutacyjne, płatności, komunikaty i wyniki. Wiadomości umieszczone w systemie trzeba regularnie sprawdzać, ponieważ mogą zawierać wiążące terminy.

Wprowadzanie wyników matury i dyplomu

Osoby z polską nową maturą wpisują wyniki egzaminów pisemnych zgodnie z instrukcją uczelni. Jeśli w momencie rejestracji wyniki nie są jeszcze znane, zwykle można zaznaczyć przedmioty i poziomy egzaminów, a następnie uzupełnić wartości po otrzymaniu świadectwa – nie później niż do końca rejestracji na dany kierunek.

Inne zasady mogą dotyczyć osób z tzw. starą maturą, dyplomem IB lub EB oraz świadectwem zagranicznym. W takich przypadkach uczelnia może wymagać skanów dokumentów, tłumaczenia na język polski albo dodatkowych zaświadczeń. Kandydaci na studia II stopnia podają dane dyplomu licencjata lub inżyniera oraz wyniki ze studiów, jeśli przewidują to zasady kwalifikacji.

Zdjęcie do systemu powinno spełniać wymagania fotografii do dokumentu tożsamości. W niektórych systemach musi uzyskać status „zaakceptowane”, zanim kandydat pobierze ankietę osobową lub dokument potrzebny do udziału w egzaminie online.

Jakie błędy najczęściej pojawiają się w IRK?

Przed zatwierdzeniem zgłoszenia sprawdź wszystkie dane, ponieważ pomyłka może utrudnić identyfikację wpłaty albo wpłynąć na wynik kwalifikacji. Najczęstsze problemy to:

  • Błędny numer PESEL, literówka w imieniu lub nazwisku albo nieprawidłowa data urodzenia.
  • Wybór niewłaściwego kierunku, trybu studiów, poziomu kształcenia lub specjalności.
  • Wpisanie wyników matury albo ocen z dyplomu niezgodnie z dokumentem.
  • Wykonanie przelewu na błędny rachunek lub nieprzypisanie opłaty do zgłoszenia.
  • Brak wymaganego skanu, niezaakceptowane zdjęcie albo przeoczenie komunikatu w systemie.

Nie zostawiaj opłaty i zatwierdzania formularza na ostatni dzień. Samo wykonanie przelewu nie zawsze oznacza, że płatność została już zaksięgowana. Ostateczne znaczenie ma harmonogram konkretnej uczelni, a nie ogólne daty publikowane w poradnikach.

Jakie dokumenty składa się po zakwalifikowaniu?

Lista zależy od uczelni, kierunku i sytuacji kandydata. Po pojawieniu się statusu „Zakwalifikowany” otwórz w systemie sekcję dotyczącą dokumentów i dalszych kroków. Zwykle trzeba przygotować:

  • oryginał lub odpis świadectwa maturalnego, a przy studiach II stopnia dyplom ukończenia studiów albo wymagane zaświadczenie,
  • wydrukowaną i podpisaną ankietę osobową lub podanie,
  • kopię dokumentu tożsamości, jeśli wymaga jej uczelnia,
  • fotografie w formacie określonym przez uczelnię, jeżeli są wymagane w wersji papierowej,
  • dodatkowe zaświadczenia, orzeczenia, dokumenty laureata olimpiady albo tłumaczenia dokumentów zagranicznych, jeśli dotyczą kandydata.

Dokumenty składa się osobiście, przez upoważnioną osobę albo w sposób wskazany przez uczelnię. Niezłożenie kompletu w wyznaczonym terminie jest zwykle równoznaczne z rezygnacją z podjęcia studiów, a zwolnione miejsce może otrzymać osoba z listy rezerwowej.

Przed wysłaniem lub zaniesieniem dokumentów sprawdź następujące punkty:

  • Czy status w systemie potwierdza zakwalifikowanie na właściwy kierunek.
  • Czy znasz dokładne miejsce, sposób i termin złożenia dokumentów.
  • Czy formularze zostały pobrane z właściwego zgłoszenia rekrutacyjnego.
  • Czy wszystkie wymagane podpisy i załączniki są kompletne.
  • Czy zachowałeś potwierdzenie złożenia dokumentów lub nadania przesyłki.

Co oznaczają wyniki rekrutacji?

Status „Zakwalifikowany” oznacza zaproszenie do złożenia dokumentów, ale formalności nie kończą się w chwili ogłoszenia wyniku. „Lista rezerwowa” oznacza oczekiwanie na zwolnienie miejsca. Uczelnia może zmieniać status kandydata zgodnie z harmonogramem i kolejnością na liście rankingowej.

Wynik „Niezaakceptowany” lub „Niezakwalifikowany” może wynikać z braku wymaganych punktów, niezdania egzaminu albo niespełnienia warunków formalnych. Niektóre uczelnie prowadzą kolejne tury naboru, jeśli pozostaną wolne miejsca. Zasady odwołania od decyzji lub sprostowania oczywistego błędu wynikają z komunikatu uczelni i pouczenia dołączonego do decyzji.

Możesz rekrutować się jednocześnie na kilka uczelni i kierunków. Jeśli ostatecznie wybierzesz inną szkołę, sprawdź w pierwszej uczelni procedurę rezygnacji i odbioru dokumentów. Nie zakładaj, że we wszystkich szkołach działa ona tak samo.

Najbezpieczniej zapisać harmonogram wybranych kierunków, regularnie logować się do systemu IRK i potwierdzać każdą wpłatę oraz zmianę statusu. To właśnie terminy ustalone przez konkretną uczelnię decydują o ważności rejestracji, kwalifikacji i wpisu na studia.


Informacje dotyczące rekrutacji mogą zmieniać się między uczelniami i kolejnymi naborami. Przed wykonaniem formalności sprawdź aktualny harmonogram, zasady rekrutacji i listę wymaganych dokumentów na stronie wybranej uczelni.