Tak. W Stanach Zjednoczonych college jest szkołą wyższą, a najczęściej oznacza czteroletnie studia undergraduate zakończone tytułem Bachelor, zbliżonym do polskiego licencjatu. Nie jest więc z definicji szkołą policealną. Najwięcej nieporozumień wywołuje community college, czyli dwuletnia uczelnia oferująca tytuł Associate.
College a studia – co oznacza to pojęcie?
W amerykańskim systemie edukacji słowo college może oznaczać samodzielną uczelnię albo część większego uniwersytetu. Typowy czteroletni college prowadzi studia na poziomie undergraduate. Po ich ukończeniu student otrzymuje zwykle Bachelor of Arts lub Bachelor of Science, czyli kwalifikację porównywalną z polskim licencjatem.
Polskie skojarzenie college’u ze szkołą policealną wynika z różnic terminologicznych. W USA college należy do szkolnictwa wyższego, choć nie każda instytucja o tej nazwie oferuje dokładnie ten sam poziom i czas kształcenia. Dlatego trzeba sprawdzić, czy chodzi o college czteroletni, community college, czy szkołę zawodową określaną jako technical college lub vocational school.
College, uniwersytet i community college – czym się różnią?
Najłatwiej uporządkować pojęcia, porównując typowe instytucje i uzyskiwane po nich kwalifikacje:
| Typ instytucji | Czas trwania | Uzyskiwany tytuł | Cel kształcenia |
|---|---|---|---|
| College czteroletni | Zwykle 4 lata | Bachelor of Arts lub Bachelor of Science | Studia undergraduate i przygotowanie do pracy albo graduate school |
| University | Zależnie od poziomu | Bachelor, Master lub PhD | Studia undergraduate, graduate oraz badania naukowe |
| Community college | Zwykle 2 lata | Associate Degree | Krótki program akademicki, przygotowanie zawodowe lub transfer na uczelnię czteroletnią |
| Polskie studia wyższe | Najczęściej 3 lata na licencjacie | Licencjat, inżynier, magister lub doktor | Kształcenie akademickie i zawodowe według polskiej struktury stopni |
Podział nie jest absolutny. Niektóre college oferują ograniczoną liczbę programów magisterskich, a część uniwersytetów ma w swojej strukturze jednostki nazywane college’ami. Samo słowo w nazwie nie wystarcza więc do określenia poziomu studiów.
Dlaczego Amerykanie mówią „college” i „university” zamiennie?
W codziennej angielszczyźnie going to college oznacza po prostu studiowanie po ukończeniu szkoły średniej. Amerykanin może użyć tego zwrotu zarówno wtedy, gdy uczy się w college’u, jak i na uniwersytecie. W tym znaczeniu college opisuje etap edukacji, a nie zawsze konkretny typ instytucji.
W znaczeniu formalnym university jest zazwyczaj większą organizacją, która prowadzi studia undergraduate oraz graduate, czyli magisterskie i doktoranckie. Często obejmuje też szkoły, wydziały i college’e. Przykładem jest Harvard College, będący częścią Harvard University. Harvard College odpowiada przede wszystkim za kształcenie licencjackie, podczas gdy cały uniwersytet prowadzi także programy graduate i działalność badawczą.
Niezależny Liberal Arts College może być niewielką uczelnią skoncentrowaną na dydaktyce, małych grupach i szerokim wykształceniu. Nie oznacza to niższego poziomu. Różnica dotyczy głównie profilu, wielkości i zakresu oferowanych stopni.
Community college – skąd bierze się największe nieporozumienie?
Community college nie jest tym samym co typowy college czteroletni. To najczęściej dwuletnia uczelnia, która przyznaje Associate Degree. Taki dyplom może być końcem kształcenia i umożliwić rozpoczęcie pracy albo pierwszym etapem studiów licencjackich.
Popularny model 2+2 polega na ukończeniu dwóch lat w community college, a następnie przeniesieniu się na czteroletni college lub university. Student kontynuuje wtedy naukę i zdobywa Bachelor. Transfer zależy od zaliczonych kursów, wyników oraz zasad obowiązujących na uczelni docelowej, dlatego trzeba sprawdzić umowy transferowe i wymagania konkretnego programu.
Community colleges są często wybierane ze względu na niższe koszty, mniejsze grupy i łagodniejsze wymagania rekrutacyjne. Mogą też oferować programy zawodowe, kursy wyrównawcze oraz wsparcie z języka angielskiego. Ich główne cechy to:
- Dwuletni program – kończy się najczęściej tytułem Associate.
- Ścieżka transferowa – zaliczenia mogą zostać wykorzystane podczas dalszej nauki na uczelni czteroletniej.
- Przygotowanie zawodowe – część programów prowadzi bezpośrednio do pracy w określonej branży.
- Większa dostępność – rekrutacja bywa prostsza niż w selektywnych college’ach i uniwersytetach.
Nie należy jednak automatycznie tłumaczyć Associate jako polskiego technika. To przybliżenie, a rzeczywista wartość dyplomu zależy od programu, uczelni i celu, w jakim ma być wykorzystany.
Jak wygląda nauka w college’u?
Studia undergraduate w USA często dają studentowi więcej czasu na wybór specjalizacji. W pierwszych semestrach można realizować kursy z różnych dziedzin, a następnie wybrać major, czyli główny kierunek. Niektóre uczelnie pozwalają także na dodatkowy minor, obejmujący mniejszy zakres drugiej dziedziny.
Liberal Arts College stawia na szerokie kształcenie, krytyczne myślenie, pisanie i dyskusję. Zajęcia odbywają się często w małych grupach, a kontakt z wykładowcami jest bardziej bezpośredni niż na dużym uniwersytecie badawczym. Z kolei university może zapewniać szerszy wybór kierunków, laboratoriów, programów graduate i projektów naukowych.
Rekrutacja zależy od uczelni. W aplikacji mogą pojawić się między innymi:
- świadectwo ukończenia szkoły średniej i wykaz ocen,
- potwierdzenie znajomości języka angielskiego, na przykład TOEFL lub IELTS,
- esej aplikacyjny i listy rekomendacyjne,
- wyniki SAT lub ACT, jeśli wymaga ich dana uczelnia,
- portfolio albo rozmowa kwalifikacyjna na wybranych kierunkach.
Dokumenty składa się przez system uczelni albo platformę CommonApp. Wymagania, terminy i zasady dotyczące testów zmieniają się, dlatego zawsze trzeba sprawdzić aktualne informacje na stronie wybranej instytucji.
Dla kogo college, a dla kogo university?
College może być dobrym wyborem dla osoby, która chce skoncentrować się na studiach licencjackich, ceni małe grupy i potrzebuje bliższego kontaktu z wykładowcami. Szczególnie Liberal Arts College sprawdzi się u kandydata, który chce rozwijać kilka zainteresowań, zanim wybierze ostateczną specjalizację.
University będzie naturalnym kierunkiem dla osoby zainteresowanej szeroką ofertą programów, studiami magisterskimi lub doktoranckimi oraz udziałem w badaniach. Community college warto rozważyć, gdy ważne są niższe koszty początkowe, elastyczna rekrutacja albo plan transferu w modelu 2+2.
Najkrócej: amerykański college to najczęściej pełnoprawne studia wyższe, zwykle na poziomie licencjackim. Szkołą najbardziej zbliżoną do polskich skojarzeń z krótszym kształceniem jest community college, ale on również należy do systemu szkolnictwa wyższego.
